Daan en Thomas Heerma van Voss, 'Ultimatum'

Onschuld en boete

Met ‘Ultimatum’ zetten de broers Daan en Thomas Heerma van Voss hun zin voor avontuur in de verf. Ze schreven samen een thriller die als een hogesnelheidstrein over de verraderlijke moerassen rond de Mississippi raast. Het boek ademt vernuft en stijlbeheersing, maar de beperkingen van het genre zitten hun literaire talent in de weg.

Een thriller-in-boekvorm is een riskante onderneming. De concurrentie van de crimi-series op het scherm is moordend. Niet alleen in aantal, maar ook door de kwaliteit ervan. De Scandinavische cineasten van The Killing en The Bridge oogstten terecht veel lof voor de kippenvelsfeer die ze op de kijker wisten over te brengen. De lat ligt sindsdien bijzonder hoog, ook voor thriller-auteurs en dat is niet zo vreemd als het op het eerste gezicht misschien wel lijkt. Lezen is beelden oproepen, een proces dat je niet kunt loskoppelen van de context waarin we leven en dus ook lezen. In de thriller komen beide uitingsvormen erg dicht bij elkaar te liggen.

Mardi Gras in New Orleans is de jaarlijkse hoogmis van chaos en losbandigheid. Als Nathalie Underwood aan de bar van Café Du Monde een cocktail bestelt en achterom kijkt om te zien wie zijn hand op haar schouder legt, verstijft ze: de man verkleed als skelet. Ze laat zich overhalen om samen een ritje te maken met zijn auto omdat hij haar iets wil laten zien in de buurt. Nathalie kent de man zijn reputatie maar laat haar bezwaren varen. In de anonimiteit van het achterland drijft hij een scherp glinsterend voorwerp in haar jonge lijf en sterft ze een eenzame dood, een alligator onder het wateroppervlak als enige getuige.

In het volgende hoofdstuk steekt het verhaal de oceaan over om Aron Mulder te introduceren, een man die gemeden wordt. 'Zelfs als ze vragen hoe het ermee is: hun blik behoudt afstand. Alsof ze niet hem zien, maar de verhalen die over hem de ronde doen. Over hem, over Nora, over de moord.' Aron en Nora hadden het goed samen tot ze na een wandeling in het bos niet meer terugkwam. De moord werd nooit opgehelderd maar allerlei verdachtmakingen wezen in zijn richting. Valselijk beschuldigd leeft hij in isolement, gebukt onder zijn vermeende rol in haar dood.

Met die ingrediënten van onschuld en boete spannen Heerma van Voss en Heerma van Voss een web van verdriet rond de personages. De toonvastheid valt op, het is geen evidentie om twee schrijvers rond één project te scharen. Wie welke scènes schreef, laat zich niet raden. Zonder al te veel te willen onthullen zal de moordzaak meer en meer in de schaduw van Arons verleden komen te staan. De zoon die hij samen met Nora had, duikt terug op in zijn leven, maar niet op de manier die hij had gehoopt.

Het is een verademing dat ze niet elke steen optillen. De moord op Nora blijft onopgehelderd. Het plaatje moest niet zo nodig te kloppen. In veel crimi’s komt de plot gekunsteld over omdat op het einde alle geheimen ontrafeld worden en ze bovendien op onnavolgbare manier met elkaar in verbinding staan.

‘Ultimatum’ is een boek dat je op twee manieren kunt beoordelen. Als psychologische thriller is het een geslaagde vingeroefening. Ze jagen de pols van de lezer de hoogte in. Werkelijk alle zinnen staan ten dienste van de vaart en de spanning. Het resultaat is een roman die in iedere reiskoffer zijn plaats heeft. Wie ‘Het land 32’ van Daan las, of ‘De derde persoon’ van Thomas, en dezelfde dwingende literatuur verwacht, blijft op zijn honger zitten. Deze geslaagde zijsprong doet ons verlangen naar onversneden werk van hun hand.

Details Fictie
auteur: Daan Heerma van Voss, Thomas Heerma van Voss
uitgeverij: Prometheus
Jaar:
2015
Aantal pagina's:
288