Cathérine Ongenae (red.), '#seksisme. Nee, wij overdrijven niet!'

Degelijk en helaas noodzakelijk boek mist wat diepgang

Een van de eerste, niet onterechte gedachtes die een mens kan hebben wanneer hij of zij het boek '#seksime: nee wij overdrijven niet!' in handen krijgt is: 'nee toch, enkel vrouwelijke auteurs'. Ook al wordt in het boek aandacht besteed aan het waarom van dit gegeven, maar al te vaak zijn thema's als gender, seksualiteit en seksime het domein van de vrouwen. Het is slechts een kleine drempel om alsnog dit boek, gevuld met columnachtige verhalen, ter hand te nemen. 

'#seksisme' bestaat uit 10 (persoonlijke) verhalen over seksisme in allerlei vormen. Uiteraard bieden ze ruimte aan de bekende, maar vaak weggewuifde, statistieken over het loon van vrouwen (ja, dat is écht nog altijd minder dan dat van mannen in dezelfde of vergelijkbare functies), alswel de verkrachtingsstatistieken, die met hun torenhoge 43.000 in Belgie slechts een topje van de ijsberg zijn: de schatting is dat 1 op de 10 vrouwen aangifte doet. 

Liesbeth Kennes start met een stevig statement dat zij slachtoffer is van seksueel geweld. Hoogstwaarschinlijk een openingszin die willekeurig welke aula zal doen verstommen. Ook Kennes zelf schrijft over deze confronterende doorbraak van zwijgen als iets dat haar jaren heeft gekost. Uit schaamte: totdat ze zich eindelijk besefte dat niet zij, maar de verkrachter zich moet schamen. Ze verhaalt van de moeilijkheden rond deze thematiek, die naast gêne ook veel 'victim blaming' oproept: maar al te vaak wordt naar de vrouw gekeken 'hoe ze zich eigenlijk gedroeg' en 'wat ze eigenlijk aanhad'. Een absurde reactie op een probleem dat veel grondiger aangepakt moet worden. Dit gebeurt nog veel te weinig: bijna de helft van de zaken wordt zonder onderzoek of gevolg geseponeerd. Niet in het minst omdat de meeste verkrachtingen binnen relaties of familie plaatsvinden en niet door een vieze, ongewassen man in een donker steegje. 

Naast deze duidelijke problematiek, schrijven Ongenae en co ook over meer sluimerend seksisme: 'grappig bedoelde' maar beledigende opmerkingen op de werkvloer, het seksisme binnen de universiteit, waar vrouwen nog altijd sterk ondervertegenwoordigd zijn, en seksime gekoppeld aan raciaal determinisme, waar niet-blanke vrouwen (en mannen) eveneens het onderspit delven. Zeer interessant en tekenend zijn de anekdotes op de SASSY-website (Sharing Academic Sexism Stories with You). Zo werd er aan een PhD-studente gevraagd 'of ze een slet was', werd een dame verteld dat ze niet aagenomen was voor een bepaald academisch project omdat de hoogleraar vond dat zij 'oogde als iemand die klaar was voor kinderen' en heeft ook de niet-blanke man het moeilijk om zijn keuze voor zijn werk rond feminisme te verdedigen in de maatschappij.

Zoals gezegd toont '#seksisme' zeker een aantal hiaten. Hoewel in het boek wordt vermeld dat ook mannen last hebben van seksisme (zij moeten immers sterk en stoer zijn, zonder al te veel blijk te geven van emoties) en wordt opgeroepen om samen met een sterke mannenbeweging dit probleem te lijf te gaan, ontbreekt de mannelijke stem. Ook zijn er soms gruwelijke passages als 'mannen zijn pronkbeesten' te lezen, en wordt weer maar eens benadrukt dat 'mannen veel makkelijker in elkaar zitten dan vrouwen'. Ook mist het boek aan wetenschappelijk onderzoek dat de zaken staaft en worden de begrippen gender en seksualiteit nogal eens door elkaar gebruikt, ondanks het statement dat deze verschillend van karakter zijn.

Dit boek is niettegenstaande een must-read voor een ieder, omdat het broodnodig is dit debat rond duidelijk of verhuld seksisme open te trekken, voor mannen en vrouwen.  

Details Non-fictie
Auteur: Cathérine Ongenae, Liesbet Stevens, Liesbeth Kennes, Jamila Channouf, Elke Jeurissen, Bie Vancraeynest, Sofie Van Bauwel, Emilie Plouvier, Evelien Chiau, Anya Topolski, Nellie Konijnendijk
Uitgeverij: Polis
Jaar:
2015
Aantal pagina's:
173