Bregje Hofstede, 'De hemel boven Parijs'

De kunst van de herinnering

Bregje Hofstede studeerde kunstgeschiedenis en Frans, onder meer in Parijs. Momenteel werkt ze voor een erfgoedorganisatie in Brussel en geeft ze les aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Die academische context vinden we ook terug in haar debuut, 'De hemel boven Parijs', waarin wel een heel speciale band ontstaat tussen de Franse hoogleraar Olivier en de Nederlandse uitwisselingsstudente Fie (kort voor Sofie).

De rode draad van het verhaal is een verwarrende gelijkenis. Wanneer Olivier het silhouet van Fie voor het eerst ziet in een college, staat hij even aan de grond genageld. Ze lijkt immers als twee druppels water op zijn vroegere, grote jeugdliefde Mathilde. Alleen over haar karakter blijft hij nog in het ongewissse, want soms lijkt er een masker over Fies gezicht te schuiven. Gaandeweg komt hij steeds meer in contact met Fie, tot op het punt waarin heden en verleden onmiskenbaar samenvloeien.

Het thema van de verloren geliefde die in een nieuwe gedaante verschijnt, is een literair topos dat we al kenden van Georges Rodenbachs 'Bruges-la-Morte'. Terwijl de nieuwe versie van de oude geliefde bij Rodenbach een valse, misleidende versie blijkt te zijn, vallen Fie en Mathilde bij Hofstede steeds meer samen. Of ligt dat aan de onbetrouwbaarheid van de verteller? Toch niet, want ook Fie voelt zich één met Mathilde. Haar leven verglijdt steeds meer met het hare.

Maar er is meer. Deze roman is niet alleen een psychologisch en verontrustend liefdesverhaal. Olivier en Fie discussiëren namelijk ook veel over kunst, meer bepaald over wanneer een kunstwerk voltooid en volmaakt is. Er wordt verwezen naar 'Le chef d'oeuvre inconnu' van Balzac, 'The madonna of the future' van Henry James en het werk van Picasso, Poussin, Cézanne en Raphaël. Dat zorgt ervoor dat het boek een diepere dimensie krijgt. In zekere zin is het hoofdpersonage Olivier ook steeds op zoek naar de volmaakte Mathilde. Met Fie lijkt die zoektocht op z'n minst bizarre wendingen te nemen.

Wie niet houdt van psychologische twists, wat negentiende-eeuwse dramatiek in een (post)modern jasje en gepraat over kunst, kan zich beter onthouden. Maar wie - net zoals wij - zin heeft om met deze eenzame personages door een melancholisch Parijs te banjeren, zal dit ongetwijfeld kunnen smaken. Met 'De hemel boven Parijs' heeft Hofstede een debuut geschreven waar we stiekem jaloers op zijn.

Details Fictie
writer: Bregje Hofstede
Uitgeverij: Cossee BV, Amsterdam
Jaar:
2014
Aantal pagina's:
223