Benji Davies, 'Het eiland van opa'

Afscheid nemen van opa

Waren we vorig jaar al enthousiast over ‘De kleine walvis’, het prentenboekdebuut van de Britse illustrator Benji Davies, dan gold die bewondering toch vooral voor de ingetogen, sobere illustraties. De eerder rechtlijnige plot en soms haperende tekst deden zelfs vermoeden dat ‘De kleine walvis’ als tekstloos prentenboek nog beter tot z’n recht zou komen. Het maakt nieuwgierig naar de stilistische en visuele verbeelding van ‘Het eiland van opa’.

De voorpagina is een exotisch vakantiekiekje. Tussen tropische vegetatie en bontgekleurde vogels kijken twee aandoenlijke figuurtjes, Sem en z’n grootvader, als het ware naar de lens. Via z’n grootvader wordt Sem in een geheime bergplaats ingewijd: achter een stalen deur ‘in een verre hoek van de zolder’ bevindt zich de toegang tot opa’s enorme schip, omgeven door een zee … van daken. Dat weerhoudt het onafscheidelijke duo er niet van de wilde baren te kiezen, richting opa’s eiland. Deze fantasievolle invulling wordt geheel natuurlijk in het verhaal geïntegreerd. De verhaallijn is strakker, de tekst gebalder dan in ‘De kleine walvis’. Davies beschrijft of vertelt niet, maar verbeeldt: ‘Het eiland van opa’ ademt de sfeer van scheepvaart, woeste golven en tropische eilanden. De gedetailleerde  uitwerking verrast opnieuw: opa’s huis bevindt zich bijvoorbeeld in de achtertuin van Sem. Omgeven door een zee van grijze, quasi inwisselbare rijtjeshuizen ligt opa’s stulpje. Goed gekozen details symboliseren zijn hang naar de zee.

De eindbestemming is een tropisch eiland met exotische bewoners. Het biedt Davies de gelegenheid om een staalkaart van zijn visuele verbeelding te tonen. Dankzij de sterk uitgewerkte compositie worden de prenten nergens overladen. Licht en schaduw worden functioneel ingezet; zo wordt de bruisende waterval gevangen in een baan van helder licht, omgeven door een donker bladerdek. Een volgende prent baadt in lichte kleuren wanneer opa en Sem in de waterval rondspetteren. Met enkele penseelstreken suggereert Davies beweging, bijvoorbeeld via steeds wijder uitdijende kringen op het water. Geslaagd is ook de intertekstuele verwijzing naar ‘De kleine walvis’.

Opa kiest ervoor om de levendige locatie niet meer te verlaten. Op Sems vraag of hij niet eenzaam wordt, antwoordt Davies met een dynamische prent vol exotische dierenfiguren. Sem keert alleen huiswaarts. Eenzaam, maar wel een louterende ervaring rijker. Hij is letterlijk en figuurlijk gegroeid. Met z’n grootvaders hoed op z’n hoofd vervult hij de functie van kapitein. Dood en afscheid nemen krijgen een bijzonder intieme en waardige invulling, wars van veel woorden, maar via herinneringen aan opa op het eiland, waar het leven dagelijks gevierd wordt.

Was ‘De kleine walvis’ sterk in eenvoud en illustraties, dan is ‘Het eiland van opa’ een geheel ander boek geworden. Ambitieuzer van opzet, rijker en gelaagder qua verhaallijn. De tropische setting biedt Davies de mogelijkheid om met een expansie van kleuren aan de slag te gaan. Tegelijkertijd is het een intiem verhaal over afscheid nemen en de kracht van herinneringen. Davies werkt z’n thematiek met de grootste subtiliteit uit. Hopelijk wordt ‘Het eiland van opa’ niet eenzijdig als ‘prentenboek over dood en afscheid’ gelezen, want Davies heeft zoveel meer te bieden. Dit sfeervolle prentenboek is tegelijkertijd een ode aan het leven en verbeeldt de liefdevolle relatie tussen grootvader en kleinzoon. Eigenlijk is ‘Het eiland van opa’ bij z’n verschijnen al een klassieker.

 

Voorlezen 5+

                       

 

Details Fictie
Originele titel:
Grandad's Island
Auteur/illustrator: Benji Davies
Vertaler: Edward van de Vendel
Uitgeverij: Luitingh-Sijthoff
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
40