Bart Meuleman, 'Hoe mijn vader werd verwekt'

Een ontluisterende zoektocht

Na zijn behoorlijk geslaagde prozadebuut met 'De jongste zoon' schrijft Bart Meuleman (1965) nu met 'Hoe mijn vader werd verwekt' een in alle opzichten klassieke roman. Het thema is eenvoudig: een vader met een bewogen voorgeschiedenis deelt met zijn jongste zoon het verhaal van zijn afkomst.

Het gaat in dit typisch Vlaams boek over Jos Meuleman, een brave bediende die tijdens een autorit aan zijn zoon opbiecht: ‘Uw grootvader was mijn vader niet.’ Het is het beginpunt van een zoektocht naar het verleden die begint met Anna, de grootmoeder. De jonge Anna is hopeloos verliefd op Frans. Een jongen die duidelijk te min is voor haar vader, een autoritaire boer. Als die zijn dochter weer eens met hem betrapt, is voor de herenboer de maat vol en besluit hij ‘om er eens een andere draad mee uit te gaan.’

Dat wil zeggen: Anna wordt vanuit de Kempen naar Brugge gestuurd, waar ze in de zaak van de familie Cocquyt in de Langestraat als meid aan de slag kan. Al vlug blijkt dat ze opkijkt naar meneer Emile, de zoon des huizes: 'Die komt en gaat wanneer het hem lijkt uit te komen, met zijn modieuze hemden met opstaande kraag en zijn blinkende kravatten.' 

Ze vindt hem een sluwe vos met een heimelijk plan. En wat voorspelbaar is, gebeurt: ze raakt zwanger van Emile, waarna het verhaal een – in de traditie van Cyriel Buysse en het naturalisme geschreven – wending neemt. Het kind wordt bij een engeltjesmaakster ondergebracht.

'Wat mijnheer Emile betreft, de afspraken met zijn vader zijn helder. Hij zal de onteerde meid te allen tijde negeren. Vanaf nu bestaat ze voor hem zoals een lid van het personeel in vooroorlogse tijden, op een of ander adellijk goed: zo goed als niet.'

De manier waarop Bart Meuleman in 'Hoe mijn vader werd verwekt' een verzwegen verleden in een aantal zorgvuldig uitgewerkte scènes in beeld brengt, bevestigt nogmaals zijn literaire vakmanschap. Temeer omdat hij met zo'n dunne verhaallijn de gevaarlijke klippen van een heimatroman handig weet te omzeilen.