Anuradha Roy, Een atlas van onmogelijk verlangen

Verlangen over de kasten heen

Wanneer de wees Mukunda zijn jeugdliefde, het moederloze meisje Bakul, na een tiental jaren weerziet, blijkt Kronos met zijn titanenmuil aan alles geknibbeld te hebben, behalve aan zijn liefde voor haar. Een beetje een probleem, want Mukunda is inmiddels getrouwd en heeft een kind dat hij aanbidt. Hij ontwikkelt een verlangen naar haar dat even intens als onmogelijk te vervullen is. Zo hebben we meteen ook de titel verklaard, ik hoop dat u blij bent, oh lieve lezer.

Wij waren alvast in onze nopjes met dit boek, want de Indiase auteur Anuradha Roy heeft met ‘Een atlas van onmogelijk verlangen' een meer dan behoorlijk debuut geschreven. Het boek valt uiteen in twee delen, die op de gedeelde inhoud na behoorlijk van elkaar verschillen.

Het eerste deel van het boek vertelt de kroniek van een traditionele Indiase familie. De familiegeschiedenis begint ergens rond de eeuwwisseling van de negentiende met de twintigste eeuw. Het verhaal meandert van de belevenissen van babu Amulya met zijn krankzinnig geworden en pathologisch scheldende vrouw Kananbala, naar de ervaringen en bekommernissen van zijn twee zoons Nirmal Babu en Kamal en diens vrouwen. Uiteindelijk belandt het verhaal aan bij de centrale gebeurtenissen rond de dochter van de oudste zoon Nirmal Babu, wiens vrouw in het kraambed stierf, en bij een weesjongetje dat Nirmal in zijn goedheid onder zijn vleugels nam. Mukunda en Bakul groeien snel op en het eerste deel eindigt ermee dat Mukunda naar Calcutta gestuurd wordt om er te gaan studeren.

Het tweede deel van het boek is niet meer in de derde persoon geschreven maar vertelt vanuit het eerste persoonsperspectief het verhaal van Mukunda en diens harde strijd om gelukkig te worden in het India van de jaren vijftig. Aanvankelijk lijkt Mukunda veroordeeld te zijn tot een leven als huisjesmelker en bedrieger. Maar wanneer hij op een dag, ver weg van de stad en zijn vrouw en kinderen, voor zijn werk terug moet keren naar het huis waarin hij opgroeide, maakt zijn leven een sterke morele draai. Hij kan Bakul niet uit zijn hoofd zetten en hij zet gebeurtenissen in gang die hun beide levens zullen veranderen.

Naar westerse standaarden is deze roman een nogal braaf en soms zelfs negentiende-eeuws aandoend epos over een onmogelijke liefde en de gevolgen van brandende passie ondanks morele en maatschappelijke conventies. Het boek is echter onmiskenbaar vlot geschreven en zit even stevig in elkaar als de huizen waaraan in het verhaal zoveel beschrijvende aandacht wordt besteed.

Maar de auteur biedt meer dan dit melige maar uitstekende vermaak en vooral in het eerste deel geeft ze een scherpe en kritische kijk op de traditionele kastenmaatschappij in India met zijn strikte sociale conventies en gearrangeerde huwelijken. Uiteindelijk is het verhaal een hoopgevend relaas over het overwinnen van strikte regels en gebetonneerde kleinmenselijkheid ten voordele van de universele kracht van de liefde. In de marge van het verhaal passeren er ook nog allerlei historische gebeurtenissen de revue, zoals de deling in India en Pakistan, de opkomst van Ghandi en het tanen van de Britse macht. Dit geeft een aardige historische dimensie aan het boek. Ook het glossarium met woorden in het Bengaals en het Hindi is in dat opzicht erg interessant.

‘Een atlas van onmogelijk verlangen' is een aanrader voor de liefhebbers van zeemzoete liefdesverhalen, maatschappijkritische boeken en (recent)historisch exotisme. Nooit gedacht dat onmogelijk verlangen zo aangenaam kon zijn.   

Details Fictie
Originele titel:
Atlas of Impossible Longing
Auteur: Anuradha Roy
Uitgever: Prometheus
Jaar:
2008
Aantal pagina's:
335