Arnon Grunberg, 'Van achterdocht tot zelfgenoemzaamheid'

Verhandelingen voor de moderne mens

Er is in Nederland nauwelijks een blad of tijdschrift of Arnon Grunberg (1971) heeft erin geschreven of een column gepubliceerd. Bedenkingen of korte beschouwingen over hoe hij in het leven staat, denkt over de wereld, over de moderne mens met al zijn problemen of wat dan ook. De snelheid waarmee hij columns publiceert, is nauwelijks bij te houden. 'Van achterdocht tot zelfgenoegzaamheid' is alweer een zoveelste verzameling. Het zijn dit keer  korte verhandelingen die vanaf 2015 tot heden zijn verschenen in de VPRO Gids.

Kort na het verschijnen van zijn roman 'Blauwe maandagen' werd Grunberg ontboden in het kantoor van Boudewijn Paans, de toenmalige hoofdredacteur van VPRO Gids. De vraag luidde of hij bereid was een column te schrijven. Het was het begin van 'Yasha' - een verwijzing naar de tweede naam van de auteur - waarin hij het over de media moest hebben.

'In 'Yasha' heb ik me uitgeleefd: van korte verhalen tot persoonlijke afrekeningen, via polemieken en prijsvragen tot korte verhandelingen.' Die laatste zijn er gekomen na kennismaking met 'Exégèse des lieux communs'  van Léon Bloy, die in zijn polemisch werk fel van leer trekt tegen materialisme, verloedering van de clerus en alles wat modern is. Dit alles sprak hem ferm aan, al was het maar omdat het hem de kans biedt met een scherp pennetje diverse vooroordelen, absurditeiten en andere onzin tegen het licht te houden en te bestrijden.

Zijn korte verhandelingen gaan dan ook over de meest uiteenlopende onderwerpen: landen, begrippen, alles wat met de samenleving te maken heeft, ja zelfs tot het eten van oesters toe. Hoe hij zijn licht laat schijnen over België is even surrealistisch van taal als het land zelf is. Hij at er voortreffelijk in Brasserie François in Namen, vindt de Belgische psychiaters spraakzamer dan de Nederlandse en wil liever geen Bart De Wever expert zijn.

'In België is alles grensstreek. Dat maakt het land uniek en dit staat los van het formaat van dat land. Wie in Lugano is, is niet in een grensstreek en toch ben je zo in Italië als je even doorwandelt.'

Slaat hij in andere stukjes een andere toon aan - soms wordt een waarschuwend vingertje in de hoogte gestoken - toch is er  overal, al dan niet  tussen de regels, een knipoog naar de lezer toe die moeilijk een lach kan onderdrukken. 'Zijn er mensen die in een lift bevallen zijn? Ik zou deze mensen willen spreken. Ook mensen die in een lift hun kind of diverse kinderen hebben verwekt komen in aanmerking voor huisbezoek.'

'Van achterdocht tot zelfgenoegzaamheid' is een handzaam boek voor het nachtkastje. Ideale lectuur na een vermoeiende dag, al was het maar om na het lezen van enkele korte verhandelingen met een glimlach de nacht in te gaan.

Details Non-fictie
Uitgeverij: Nijg & van Ditmar
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
319