Annelies Verbeke, 'Veronderstellingen'

Geloven of ontmaskeren?

Annelies Verbeke is een schrijfster die al enkele jaren meegaat. Sinds ze in 2003 de literaire wereld veroverde met de roman ‘Slaap!’, heeft ze zich laten opmerken in heel wat andere verhaalgenres. Filmscenario’s, theaterteksten of journalistiek werk, niets is nog onontgonnen terrein voor haar. Met haar jongste worp, ‘Veronderstellingen’, maakt ze duidelijk dat ze een literaire groei heeft doorgemaakt en dat niemand het korte verhaal beheerst zoals zij.

Met vijftien verhalen spint Verbeke een web rond een centraal thema, in dit geval de veronderstellingen die al te vaak door de mens gemaakt worden. We maken kennis met enkele interessante figuren, die later met elkaar in verband blijken te staan. Zo ontmoeten we een vrouw met een baard die enorm lijdt onder haar beperking, een harde zakenvrouw die enkel uit blijkt te zijn op het geld van haar schoonvader en een falende biograaf die ervan overtuigd is een geheim ontdekt te hebben. Zij komen allen samen in ‘Het feest’, waarin we hen van een heel andere kant leren kennen en waarin hun veronderstellingen ontkracht worden. Daarnaast is er ook plaats voor verhalen met een meer absurde inslag, zoals een hond die zich de Messias waant of een andere hond die uit depressiviteit zelfmoord pleegt. Elk verhaal gaat uit van een veronderstelling die door iemand gemaakt wordt en anderen daardoor schade toebrengt. Uiteindelijk blijken de personages bevooroordeeld en de veronderstellingen ongegrond.

Verbeke speelt in deze bundel een prachtig spel met fictie en realiteit, met geloven en ontmaskeren. De veronderstellingen waarvan de personages uitgaan worden zo realistisch en overtuigend geschetst, dat de lezer zich erop betrapt erin mee te gaan. Eens geconfronteerd met de realiteit, moet hij dan ook toegeven meegesleept te zijn door zijn eigen veronderstellingen. Op zulke momenten kunnen we niet anders dan Verbekes enorme talent erkennen. Daarmee draagt ze immers bij tot wat grote literatuur beoogt, namelijk mensen in vervoering brengen en bewegen.

De schrijfstijl waarin ze de verhalen uit de doeken doet en de personages langzaamaan vorm geeft, staat niet bol van literair hermetisch taalgebruik, maar oogt vlot en alledaags. Achter die ogenschijnlijk gewone stijl schuilt echter een brede laag die vatbaar is voor persoonlijke interpretatie. Dat maakt het des te meer aangewezen en interessant enkele verhalen opnieuw te lezen of nauwkeuriger te bestuderen. Bij elke lezing zal de lezer op nieuwe inzichten en opvattingen stuiten. Dat maakt het werk van Verbeke een tijdloze en onuitputtelijke bron van leesplezier en literatuuranalyse.

Met ‘Veronderstellingen’ zet Annelies Verbeke zichzelf tussen de literaire helden van de Nederlandstalige letterkunde. De manier waarop ze de lezer met zichzelf confronteert, is ongezien. Daarnaast is het boek een mooi voorbeeld van gelaagdheid in literatuur, iets wat tegenwoordig niet eenvoudig te vinden is. Annelies Verbeke is de onbetwistbare koningin van de verhalenbundel, en dat is absoluut geen veronderstelling!

Foto: Keke Keuleaar(c)

Details Fictie
Auteur: Annelies Verbeke
Uitgeverij: De Geus
Jaar:
2012
Aantal pagina's:
185