Annelies Beck, 'Over het Kanaal'

Een vlotte les geschiedenis

Tijdens WOI vluchtte August Keppens, de overgroot- vader van Annelies Beck, net als tienduizenden andere Belgen over het Kanaal. Voor 'Verloren land' (Canvas) ging de Radio 1-presentatrice al op zoek naar de waarheid achter deze vlucht. En nu hoort er bij die oorlogsverhalen en -feiten ook een boek van haar hand. Geen documentaire, maar fictie 'die waargebeurd zou kunnen zijn'.

Hoofdpersonage is Marie, een vijftienjarig meisje dat als vluchtelinge het Schotse Glasgow, haar nieuwe thuis, verkent. Het boek lijkt daardoor nogal een makkelijke Bildungsroman, waarvoor de nieuwsgierigheid van Marie de belangrijkste drijfveer is. De kenmerken van de andere personages ogen in het begin wat voor de hand liggend, waarbij de gebeurtenissen in het verhaal deze karakters simpelweg illustreren. Zo stoort vooral ondernemer Paul Zech-Dupont, de opportunist die van Maries familie profiteert.

Maar ondanks (of dankzij?) deze wat gemakkelijke aanpak, slaagt Beck erin om je mee te voeren in een verhaal dat complexer en complexer wordt. Na enkele hoofdstukken ebde ons wantrouwen tegenover 'Over het Kanaal' dan ook weg. Het eenvoudige uitgangspunt (Belgen vluchten naar Glasgow) wordt diffuus, wanneer de oorlog langer duurt dan verwacht. De Glaswegians zien immers zelf landgenoten naar die oorlog over het Kanaal vertrekken en niet meer terugkomen. Er zijn de acties van suffragettes omdat de huurprijzen de pan uit swingen, iets wat gemakkelijkheidshalve op die immigranten wordt gestoken. Verder speelt de machtsstrijd tussen verschillende Belgische en Vlaamse verenigingen op de kap van de vluchtelingen... Opvallend karakter is zonder twijfel journalist William Ballantyne, die in zijn job geconfronteerd wordt met deontologische obstakels. Je vraagt je af hoeveel Annelies Beck van zichzelf in dit historische personage heeft gelegd.

Zo wordt 'Over het Kanaal' toch boeiender dan op het eerste gezicht misschien leek. Want we hadden niet verwacht dat we veel meer zouden krijgen dan een situatiebeschrijving van de Belgen in Glasgow, in het beste geval wat opgeleukt met een romantische verhaallijn. Maar jawel, Beck schotelt ons, zoals het een historica betaamt, een genuanceerde kijk voor op allerlei losse gebeurtenissen die toch tekenend waren voor een stuk vergeten geschiedenis. En zo balanceert deze roman verrassend goed op de grens tussen fictie en non-fictie.

Details Fictie
Auteur: Annelies Beck
Uitgever: De Geus
Jaar:
2011
Aantal pagina's:
347