Joke Van Leeuwen, Alles nieuw

Versmelting van tekst en beeld

Niet alleen het stadsdichterschap van Antwerpen maar ook het feit dat beide auteurs boeken schrijven voor zowel kinderen als volwassenen hebben Joke Van Leeuwen en Bart Moeyaert gemeen. Hoewel Moeyaert qua aantallen meer volwassenromans op zijn palmares heeft staan, heeft Joke van Leeuwen toch ook haar tweede volwassenenroman uit. ‘Alles nieuw' is de naam van deze roman, waarin Van Leeuwen tekst en afbeeldingen perfect in elkaar laat overvloeien.

Hoofdpersonages in deze roman zijn Ada, een 82-jarige huisbazin, en Lara, een jonge kunstenares die inwoont bij Ada. Op een dag vindt Lara een oude foto van Ada's dochter Grace. Met behulp van Photoshop tovert Lara deze foto om tot een foto van Grace zoals ze er zoveel jaren laten uit zou zien. Ada zelf ziet hierin een voorteken dat haar dochter, die ze al meer dan twintig jaar niet meer heeft gesproken, gaat terugkomen. Alles berust in feite op een misverstand en ongewild worden er onrealistische dromen en verwachtingen gekoesterd.

De leesfanaten die fan zijn van Joke Van Leeuwens werk zullen ook ongetwijfeld in de jonge kunstenares en de oude vrouw de hoofdpersonages herkennen van Jokes meesterlijke kinderboek ‘Kukel en Kweenie'. Ada en Lara zijn de volwassen versies van Deesje en Slopie, alletwee dromerige types, boordevol fantasie en beiden op zoek als het ware naar een eigen plek in het leven.

Het verhaal in ‘Alles nieuw' speelt zich af in 1999, op de vooravond van het nieuwe millennium, waarin veel mensen met open vragen over de toekomst zaten te wachten op het nieuwe jaar. Van Leeuwen slaagt er meesterlijk in om in ‘Alles nieuw' de jonge kunstenares en de oudere vrouw - hoewel ze grotendeels naast elkaar leven - tegenover elkaar te zetten en hun levens aan elkaar te weerspiegelen. Niet alleen de tegenstrijdigheid oud versus jong zit in het verhaal verweven, ook andere thema's zoals de dood, familierelaties en de liefde komen aan bod.

Van Leeuwen heeft op schitterend subtiele wijze gebruik gemaakt van de taal om de verschillen tussen Ada en Lara aan te duiden. Zo zijn de hoofdstukken waarin de jonge Lara aan het woord is, geschreven in een moderne taal, terwijl wanneer Ada iets vertelt er veel meer gebruik wordt gemaakt van gedateerde werkwoordsvormen en een fragieler taalgebruik.

Hoewel het plot van de roman doorgaans maar matig mag worden genoemd, is het net de combinatie van de subtiele humor van Van Leeuwen en de beheerste stijl dat het boek net dat ietsje meer cachet geeft. Kers op de taart zijn zeker de veeltalige afbeeldingen - voorbeelden van foto's, tekeningen en enkele getypte brieven - die in het verhaal verweven zitten. De illustraties dienen niet als herhalingen van de tekst, maar zijn zelfstandige verhaaltjes op zich. Soms maken ze deel uit van de hoofdstukken, maar vaak vertellen ze zelf elk een apart verhaaltje.

‘Alles nieuw' toont niet alleen aan dat Van Leeuwen een vlot en leesbaar boek kan schrijven - haar dichterschap is zelfs op tijd en stond doorheen het boek duidelijk merkbaar - maar ze slaagt er bovendien ook in om dit alles te combineren met haar meesterlijk talent als illustratrice. We waren alvast aangenaam verrast door ‘Alles nieuw', nu jij nog.

Details Fictie
Auteur: Joke Van Leeuwen
Copyright afbeeldingen: Querido
Uitgever: Em. Querido 's Uitgeverij
Jaar:
2008
Aantal pagina's:
156