Alessandro Baricco & Rébecca Dautremer, 'Zijde'

Sterven van heimwee naar iets wat je nooit zult beleven

'Zijde' (1996) betekende Baricco's internationale doorbraak: de roman werd in 1998 tot Booksellers International Book of the Year uitgeroepen, verscheen in meer dan veertig landen en werd in 2007 verfilmd. Uitgeverij Davidsfonds brengt nu een gestileerde luxe-editie op de markt, met ronduit betoverende illustraties van Rébecca Dautremer.

De negentiende-eeuwse liefdesgeschiedenis begint wanneer de 32-jarige Hervé Joncour, handelaar in eitjes van zijderupsen, z’n actieradius naar Japan verlegt. Hara Kei, ‘de meest ongrijpbare man van Japan’, verschaft hem niet enkel de felbegeerde rupseieren, maar brengt hem ook in contact met een geheimzinnige schoonheid. Zij stopt Joncour een briefje met een niet mis te verstane boodschap in de hand: 'Kom terug, of ik ga dood.'

Joncour leidt vanaf dan een dubbelleven. In z’n westerse leven belooft hij echtgenote Hélène eeuwige trouw; in zijn oosterse bestaan cultiveert hij z’n fascinatie voor de mysterieuze schoonheid. Wanneer de oorlog in Japan uitbreekt, keert Joncour ondanks alle waarschuwingen terug. Hara Kei’s verwoeste stad en z’n mislukte expeditie ervaart hij als ‘het einde van de wereld’. Het wordt een gedwongen afscheid van z’n mysterieuze aanbedene, wanneer Hara Kei hem onder bedreiging elk volgende bezoek verbiedt. Tot Joncour per post zeven vellen Japans schrift ontvangt, een brief die zijn wereld doet wankelen.

Spreekt de inhoud al tot de verbeelding, dan bedient Baricco zich van fraaie volzinnen, die ook na twintig jaar verrassen en hun werkelijke betekenis zelden meteen prijsgeven. Of wat dacht je van: 'Zij hield haar lippen half gesloten, ze leken net de prehistorie van een glimlach.' of 'Ze verlieten de kleine villa met spijt, want tussen die muren was het lot om van elkaar te houden hun licht gevallen.'

Het illustreren van een internationale longseller mag dan geen sinecure zijn; Rébecca Dautremer verrast met een veelzijdige invulling. Met verstilde pentekeningen, opgebouwd uit ragfijne lijntjes, creëert ze een haast breekbaar universum, waar tegelijkertijd toch een zekere dynamiek van uitgaat. In een sober kleurenpallet verbeeldt Dautremer krachtige emoties, in een opvallend gedetailleerde uitwerking. Bijzondere aandacht verleent ze aan de mimiek van haar personages, waarbij het gelaat als spiegel van de ziel geldt. Joncour is de typische melancholicus, die ietwat verbaasd de hem omringende wereld aanschouwt.

Details uit Baricco’s vertelling verheft ze tot symbolische voorwerpen, zoals een theekopje, strooien sandalen en de steeds terugkerende vogels, die de liefde tussen man en vrouw verbeelden. De fascinerende kleurschakeringen en het beheerste sfumato verlenen haar prenten een haast mystieke sfeer. Daarnaast integreert Dautremer absurdistische collages die de zinloosheid van de oorlog hekelen. De overtocht richting Japan wordt in stripvorm gevat, voorzien van een humoristische insteek.

'Zijde' vormt de perfecte symbiose tussen een verhaal vol waarachtige personages met menselijke gevoelens, uitgeleverd aan de ondoorgrondelijke wegen van het lot. Baricco schrijft met veel mededogen in fijnzinnig proza over het verglijden van een mensenleven en de heimwee naar een mysterieuze liefde die je nooit beleven zult. Rébecca Dautremer voorziet die vertelling van adembenemend mooie illustraties, die andermaal de verrassende veelzijdigheid van haar talent onderstrepen. Een luxe-uitgave, om meermaals cadeau te doen, niet in de laatste plaats aan jezelf.

Details Fictie
Auteur: Alessandro Baricco
Illustrarice: Rebecca Dautremer
Vertaling: Manon Smits
Uitgeverij: Davidsfonds
Jaar:
2017
Aantal pagina's:
202