'R. Crumb. The complete record cover collection' is exact wat het belooft te zijn. Een verzameling van alle platenhoezen die Robert Crumb ooit tekende, plus enkele extra's zoals een paar posters, muzikantenportretten en het occasionele stripje.
De grootste vraag hierbij is: voor wie is dit verzamelalbum bestemd? Wie wil dit lezen? Of bekijken, want veel tekst is er niet. De Crumb-fan? Waarschijnlijk, maar misschien ook niet. Deze verzameling is immers redelijk braaf en lijkt in niets op de verhaaltjes waar de heer Crumb berucht mee werd. Wie hoopt op een bizar undergroundfeest vol amorele en oversekste fantasieën, heeft hier niets aan. Crumb is in deze strip niet de beeldenstormer waar hij voor versleten wordt. De tekeningen in dit boek zijn droog, to the point, gericht op waar het in essentie om draait: de plaat in de hoes. Potlood in dienst van de muziek.
Muziek die bovendien niet van de bekendste is. Naast stripmaker en fulltime comicbook-icoon is Crumb immers ook muzikant. Zo eentje die volstrekt onhippe instrumenten gebruikt (een banjo) om nog onhippere - maar daarom niet minder fascinerende - muziek te maken, zijnde bluegrass, deltablues, swingjazz en aanverwanten. Alle muziek eigenlijk die groot was in de jaren twintig en dertig van vorige eeuw.
Het is die muziek die hier het meeste aan bod komt. De platenhoezen zijn er voor Crumbs eigen ensemble - R. Crumb and his Cheap-Suit Serenaders - of voor illustere namen als Charlie Poole, Robert Johnson, Ukulele Ike en Louie Bluie. Niet de meest bekende musici, maar voor liefhebbers van het genre wellicht de moeite. Bij momenten duikt er een rockicoon op - Janis Joplin en haar Holding Company bijvoorbeeld - maar we hadden op meer gehoopt. Crumb was in de jaren zestig op zijn eigen manier even revolutionair als menig hippie, rocker of zwarte panter. In deze strip is daar niets van te merken.
En daar wringt het schoentje. We kunnen niet ontkennen dat de tekeningen en ontwerpen in dit album van het gebruikelijke Crumb-niveau zijn (en dat is hoog). We moeten ook toegeven dat de vormgeving dik in orde is, maar uiteindelijk blijft het allemaal veel te specifiek, te toegespitst op eigen interesses. Het grote publiek heeft hier weinig aan.
Crumb is een legende, een mysterieuze meester van de undergroundstrip, die op zijn naam na, veel te onbekend is. De strips die zijn reputatie maakten, blijven onuitgegeven. Onvertaald. Onbekend. Mensen die benieuwd zijn naar Fritz the Cat, Mr Natural of zijn legendarische Keep on Truckin'-tekening, hebben hier niets aan. (Net zo min als ze iets aan de recente Crumb-bijbel hadden, maar dit terzijde.)
Dit boek is geen ramp, goed voor de verzamelaars, maar het maakt het pijnlijke tekort aan echte Crumb-strips nog maar eens duidelijk. Het klinkt wellicht fout, maar wij willen borsten en dikke billen. Wij willen weten wat Crumb zo uniek maakt, en tot het zover is, nemen wij geen genoegen met aanvaardbaar mooie, maar voornamelijk semichique en weinig verhelderende uitgaves als deze.
Reageer