Terugkijkend op 2011 zullen we ons twee grote gebeurtenissen herinneren. Ten eerste is er de meedogenloze manier waarop 'euroland' in een diepe crisis weggegleden is. Daarnaast was 2011 vooral het jaar van de Arabische Lente. De val van eerste dominosteen Tunesië mocht dan nog als een verrassing komen, daarna werden, een onweerstaanbare logica volgend, zowat alle landen in de Arabische wereld meegezogen in een spiraal van protesten en gewelddadige repressie.
Sommige regimes waren zich (vrij) snel bewust van de zinloosheid van hun verzet tegen de overweldigende kracht van het volk, zeker vanaf het moment waarop oude Westerse bondgenoten hun janusgezicht toonden en zich – veel te laat en pas wanneer de publieke opinie partij had gekozen tegen de dictatoriale heersers – aan de zijde van de Arabische bevolking schaarden. Toch weten ook vandaag nog enkele regimes zich krampachtig aan hun in wezen hopeloze machtspositie vast te klampen.
Dergelijke omwentelingen inspireren natuurlijk heel wat mensen. Zo kijken wij al uit naar ‘De revolutieroute’, de nieuwe documentairereeks van Rudi Vranckx die in het najaar op Canvas te bekijken zal zijn. In tussentijd kunnen we ons zoet houden met ‘Arabische Lente. Een reis tussen revolutie en fatwa’ van Jorn De Cock. De Cock is een onafhankelijk journalist, die onder meer publiceerde in De Standaard, De Volkskrant en Der Tagesspiegel. In 2010 reeds publiceerde de journalist het goed ontvangen ‘Arabische dageraad. Een reis tussen glamour en fatwa’. Na een korte tussenstop in Damascus (Syrië), woont de auteur nu in Libanon. Hij kan zich dus met recht en rede het label Midden-Oostenspecialist opspelden en is derhalve uitstekend geplaatst om ons rond te gidsen in de wondere revolutionaire Arabische wereld.
Ondanks zijn reputatie als specialist was ook De Cock nog enigszins verrast door de start van de revolutie. Het Midden-Oosten leek stabiel, Syrië en Libanon leken hun verleden van gewelddadige chaos achter zich te laten, de heersende regimes leken vastgeroest te zitten in hun gouden paleiskooien. Het is dan ook te begrijpen dat de journalist in snelheid genomen werd door de uitbraak van de Jasmijnrevolutie, die uiteindelijk een einde wist te maken aan de heerschappij van Zine El Abidine Ben Ali over Tunesië. Hoe langer de Tunesiërs hun protesten echter volhielden, hoe meer De Cock zich er van bewust werd dat dit slechts het begin was van een hele reeks opstanden in het Midden-Oosten.
Dit besef was voor De Cock het sein om heel wat rond te reizen in de Arabische Wereld. De schrijver ging zelf de prerevolutionaire sfeer opsnuiven in Egypte, trok via Tunesië Libië binnen en ondervond het wantrouwen van de Syrische regering aan den lijve. Uit al deze ervaringen filterde hij heel wat bruikbaar materiaal voor zijn nieuwe boek. In ‘Arabische Lente’ zoomt hij tevens in op twee manieren waarop de media een rol hebben gespeeld in het verspreiden van de revolutie. Hij gaat na op welke manier Facebook wist bij te dragen tot de mobilisatie van duizenden jongeren en onderzoekt eveneens de rol van Al Jazeera bij het tot stand komen van de Tahrirrevolutie in Egypte.
De Cock slaagt er misschien niet in om erg veel nieuwe informatie aan te dragen, maar door de beschikbare gegevens te structureren en er een persoonlijke toets aan te geven heeft hij ‘Arabische Lente’ toch tot een aangenaam werkstuk gemaakt. Geen hoogvlieger misschien, maar gewoon een degelijk stukje onderzoeksjournalistiek.
Reageer